Business is booming.

Giải thích ý nghĩa nhan đề bài thơ Con cò

Giải thích ý nghĩa nhan đề bài thơ Con cò

Bài làm

Tình mẫu tử thiêng liêng là đề tài quen thuộc, trở đi trở về trong văn chương, nhất là trong thi ca, nhà thơ Nguyễn Duy đã tâm sự: “Ta đi trọn kiếp con người cũng không đi hết mấy lời mẹ ru”. Chế Lan Viên cùng với đứa con tinh thần “Con cò” cũng góp thêm một tiếng thơ độc đáo vào đề tài ấy. “Con cò” là bài thơ ca ngợi tình mẹ, lòng mẹ, lời ru của mẹ, vậy phải chăng nhan đề bài thơ là không phù hợp với ý nghĩa bài thơ?

Chế Lan Viên là một tên tuổi cực nổi danh trong phong trào Thơ Mới với chất thơ của “trường thơ loạn” đầy kinh dị, bí ẩn trước Cách mạng tháng Tám, sau Cách mạng, thơ ông đã có những thay đổi rõ rệt, trở nên gần gũi hơn, “đến với cuộc sống của nhân dân và đất nước”. Nhưng có một đặc điểm chung ở cả hai thời kỳ, hay cũng chính là nét phong cách đặc sắc của nhà thơ Chế đó chính là sự trí tuệ, suy tưởng giàu triết lý, tài hoa ở nhiều lĩnh vực trong thơ ông, “làm thơ là làm sự phi thường”. Có lẽ vì thế, mà thơ Chế Lan Viên không phải ai đọc một lần là hiểu ngay, mà cần sự tìm tòi, thâm nhập thật sự vào tác phẩm.

Xem thêm:  Bố cục của bài văn miêu tả: văn tả cảnh – văn tả người – tả đồ vật – tả cây cối, tả con vật

Bài thơ “Con cò” ra đời năm 1962, được in trong tập “Hoa ngày thường, chim báo bão”. Với thể thơ tự do, âm điệu tựa lời ru ngân nga, “Con cò” đã ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, nhưng cũng khiến người đọc phải suy ngẫm, tìm tòi để phát hiện. Ngay từ nhan đề bài thơ “Con cò” đã thể hiện điều này.

Hình tượng bao trùm cả bài thơ là hình tượng con cò. “Con cò” không phải là hình ảnh xa lạ với chúng ta, mà ngược lại, lại rất quen thuộc trong văn chương kim cổ, ta có thể thấy từ các câu ca dao:

“Con cò mà đi ăn đêm

Đậu phải cành mềm, lộn cổ xuống ao

Ông ơi, ông vớt tôi nao

Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong

Đừng xáo nước đục đau lòng cò con”

hay:

“Con cò lặn lội bờ ao

Ăn sung sung chát, ăn đào đào chua”

Đó là con cò trong ca dao truyền thống, xuất hiện phổ biến và được dùng với nhiều ý nghĩa khác nhau. Nhưng ý nghĩa biểu tượng phổ biến nhất là “con cò” tượng trưng cho thân phận nhỏ bé của người nông dân, người phụ nữ trong cuộc sống nhiều vất vả:

“Con cò lặn lội bờ sông

Ngày xuân mòn mỏi má hồng phôi pha”

Trong xã hội xưa, khi dân ta bị áp bức dưới phong kiến, hay những định kiến, hủ tục trọng nam khinh nữ, thân phận người nông dân đặc biệt là thân phận người phụ nữ phải chịu những số phận tủi nhục đáng thương, họ không thể kêu than thành tiếng, mà họ phải gửi sự bức xúc, bất công ấy vào câu ca dao qua hình ảnh con cò. Tuy cuộc sống nhọc nhằn là thế, nhưng những người lao động xưa vẫn giữ cho mình những phẩm chất cao quý của con người chân chính với lòng trung thực, chất phác, thật thà, yêu thương nhau. “Con cò” trong thơ Chế Lan Viên chính là hình ảnh biểu tượng cho người mẹ lam lũ, tảo tần sớm hôm, với tình yêu con tha thiết, cao thượng, lo lắng cho con trọn đời, “cò sẽ tìm con/ cò mãi yêu con”. Với hình ảnh “con cò” trong ca dao là điểm dựa, bằng cách hình tượng hóa tình mẫu tử, Chế Lan Viên đã khiến vấn đề đầy triết lí trở nên gần gũi, dễ tiếp cận với người đọc. Tưởng chừng như ta không thể đong đo cân đếm tình cảm, nhưng qua lời thơ, qua hành trình “cò” bên con, tình mẫu tử thiêng liêng đã được cảm nhận rất sâu sắc, đong đầy. Hơn nữa, đặt “con cò” là nhan đề bài thơ, cũng gợi ra một chất liệu ngọt ngào, nhẹ nhàng, một cảm xúc quen thuộc mở đầu khi đến với bài thơ của Chế Lan Viên. Bằng cách liên tưởng độc đáo, Chế Lan Viên đã thành công truyền tải tấm lòng ca ngợi tình mẫu tử của nhà thơ đến với bạn đọc, qua bài thơ “Con cò”.

Xem thêm:  Kể về một lần em trót xem nhật kí của bạn – Bài viết số 3 lớp 9 đề 1 kể về lần em mắc lỗi xem trộm nhật ký

Như vậy, ta có thể thấy, nhan đề “Con cò” là nhan đề không thể hợp lý hơn được dành cho bài thơ của Chế Lan Viên. Hình ảnh xuyên suốt từ đầu đến cuối bài thơ, gợi lên một hành trình không ngừng nghỉ của người mẹ chăm lo cho đứa con của mình, vì thế “Con cò” đã để lại một sự suy ngẫm lâu dài, một lời nhắc nhở, một lời tự nhủ trong lòng người đọc về tình mẫu tử cao quý.

Comments are closed.